facebook
Saturday , December 10 2016
Home / Featured / संत ज्ञानेश्वरांवरील दुर्मिळ ग्रंथ भेटीला
news-5

संत ज्ञानेश्वरांवरील दुर्मिळ ग्रंथ भेटीला

आवाज न्यूज नेटवर्क –

पुणे – संत ज्ञानेश्वरांच्या चरित्रातील विविध पैलूंवर प्रकाश टाकणारे दोन दुर्मिळ ग्रंथ वाचकांसाठी उपलब्ध होणार आहेत. ज्ञानेश्वरकालीन आळंदीचा परिसर, सिद्धेश्वर पीठ, तेथील परिसराचे वर्णन असलेले ‘अलंकापुरी महात्म्य’ हे संस्कृत भाषेतील दुर्मिळ हस्तलिखित आता वाचकांसमोर येणार आहे. या शिवाय ज्ञानेश्वरांची सहस्त्रनामे असलेले ‘ज्ञानेश्वर पंचरत्ने’ हे हस्तलिखित देखील उपलब्ध होणार आहे.
१८५६मध्ये ‘अलंकापुरी महात्म्य’ हे संस्कृत हस्तलिखित लिहिले गेले. त्यामध्ये अलंकापुरी, अलकानगरी, असे आळंदीचे वर्णन केले आहे. आळंदीतील सिद्धेश्वर मंदिर, इंद्रायणी नदी, सिद्धपीठाजवळील कुबेरा नदी आदी आळंदीच्या परिसरातील प्रमुख स्थानांची माहिती या हस्तलिखितात उपलब्ध आहे. महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक वारशाच्या ब्रँड अँबेसेडर एरीना ग्लुस्कोआ (मॉस्को) या हस्तलिखितावर संशोधन करीत आहेत. त्यांच्या संशोधनामुळेच हे हस्तलिखित प्रकाशात आले असून, ते आता सामान्य वाचकांनाही पुस्तक स्वरूपात वाचता येईल. या हस्तलिखिताबरोबरच ‘ज्ञानेश्वर पंचरत्ने’ या हस्तलिखिताचेही पुस्तक तयार करण्याची प्रक्रिया पूर्ण झाली असून, उत्कर्ष प्रकाशनातर्फे ते प्रकाशित करण्यात येत आहे. ‘ज्ञानेश्वर पंचरत्ने’मध्ये विठ्ठलाचे भक्त संत ज्ञानेश्वर यांच्याऐवजी योगी ज्ञानेश्वर ही संकल्पना मांडण्यात आली आहे. शिवाय या हस्तलिखितात ज्ञानेश्वरांची एक हजार नामे लिहिलेली आहेत.

संत ज्ञानेश्वर हे विष्णूचे एक रूप समजून त्याची रचना करण्यात आली आहे. वारकरी संप्रदायामध्ये कोणत्याही संतांचे सहस्त्रनाम नाही. मात्र या हस्तिलिखितात ते देण्यात आले आहे. त्यामुळे संशोधन आणि वाचकांच्या दृष्टीने हे पुस्तक अनोखी पर्वणी ठरणार आहे इंद्रायणी नदीला पंढरपूरच्या दिशेने पुढे भामा आणि भीमा नदी फुलगाव येथे मिळतात. त्याठिकाणी असलेल्या विठ्ठलमंदिरामध्ये हे हस्तलिखित सापडले आहे. ही सर्व हस्तलिखिते सध्या डेक्कन कॉलेजमधील मराठी हस्तलिखित विभागामध्ये उपलब्ध आहेत. वारकरी संप्रदायातील अनुयायांना आणि वाचकांना यानिमित्ताने आता ही दुर्मिळ हस्तलिखिते वाचायला मिळणार आहे.

नुकतीच आळंदीची एकादशी पार पडली. त्याच पार्श्वभूमीवर ज्ञानेश्वर महाराजांवर आधारित दुर्मिळ हस्तलिखिते पुस्तक स्वरूपात आणण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. या हस्तलिखितांमधील संदर्भ आणि माहिती फारशी प्रसिद्ध झालेली नाही. त्यामुळे ही पुस्तके महत्त्वाची ठरणार आहेत.
वा. ल. मंजुळ, संत साहित्याचे अभ्यासक व संशोधक

Check Also

pal

पाळणाघरांची दोरी आता सरकारच्या हाती‌‌

खारघरमधील पाळणाघरात मुलीला अमानुष मारहाण झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर सरकारने शुक्रवारी महत्त्वाची घोषणा केली. आता राज्यातील सर्व …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *