facebook
Sunday , May 28 2017
Breaking News
Home / मुंबई / मुंबईच्या विकासाचे स्वप्न

मुंबईच्या विकासाचे स्वप्न

मागील विधानसभा निवडणुकांपूर्वी दोन मेट्रो प्रकल्पांचे भूमिपूजन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते मोठ्या झोकात झाले होते. आताही महापालिका निवडणुकीच्या तोंडावर आणखी दोन मेट्रो मार्गांचे भूमिपूजन याच महिन्यात होणार आहे. त्यासाठी पंतप्रधान मुंबईत येणार आहेत. फक्त मेट्रोच नव्हे तर शिवडी-न्हावा शेवा ट्रान्सहार्बर लिंक आणि नवी मुंबईतील प्रस्तावित विमानतळाचेही भूमिपूजन होण्याची शक्यता आहे. भविष्यात जलवाहतूक, रोपवे, भुयारी मार्ग, सागरी मार्ग असे विविध प्रकल्प येऊ घातले आहेत. या प्रकल्पामुंळे मुंबईच्या आसपासचे जिल्हे मुंबईच्या आणखी जवळ येणार आहेत.

वडाळा-घाटकोपर-मुलुंड-ठाणे-कासारवडवली
हा मार्ग दुसऱ्या क्रमांकाचा मोठा मार्ग असून त्याची लांबी ३२ कि.मी. आहे. या एलिव्हेटेड मार्गावर ३२ स्थानके आहेत. मुंबईहून ठाण्याकडे आणि ठाण्याहून मुंबईकडे रोज लाखो लोक प्रवास करतात. ही संख्या लक्षात घोता हा मार्ग दोन्ही शहरांतील लोकांसाठी कमालीचा उपयुक्त ठरेल. त्यासाठी १४ हजार कोटी रुपयांवर खर्च अपेक्षित आहे. हाच मार्ग पुढे सीएसटीमधील जनरल पोस्ट ऑफिस अर्थात जीपीओपर्यंत नेण्याचा विचार आहे. तसे झाले तर ठाणे जिल्ह्यातील लोकांना थेट मुंबईत येण्याचा आणखी एक पर्याय मिळेल. लोकलसेवा विस्कळीत झाली तर सध्या ठाणे जिल्ह्यातील लोकांना मुंबईत येणे जिकीरीचे होते. मेट्रोमुळे ही अडचण दूर होईल. मेट्रो एलिव्हेटेड असल्याने मेट्रो मार्गावर पाणी तुंबण्याचा प्रश्न येणार नाही.

डी.एन. नगर ते मानखुर्द
या मार्गामुळे पश्चिम उपनगर व हार्बर विभाग यातील अंतर खूपच कमी होणार आहे. या मार्गामुळे पश्चिम उपनगर, पूर्व उपनगर व हार्बर विभाग जोडले जातील. मानखुर्दपर्यंतचा मार्ग पुढे पनवेलपर्यंत नेण्याचा विचार आहे. नवी मुंबईतील प्रस्तावित विमानतळाच्या दृष्टीने या मार्गाचा विस्तार उपयुक्त ठरेल. मुंबई विमानतळावर आलेल्या प्रवाशास मेट्रोच्या माध्यमातून नवी मुंबईत जाणे अधिकच सोपे होईल.

ट्रान्सहार्बर लिंक
शिवडी-न्हावा शेवा ट्रान्सहार्बर लिंक प्रकल्पामुळे फक्त मुंबई आणि नवी मुंबई जोडली जाईल, या दोन्ही विभागांमधील अंतर कमी होईल, एवढ्यापुरता हा प्रकल्प मर्यादित नाही. एकूणच आर्थिक उलाढालीवरही प्रकल्पाचा परिणाम होणार आहे. २२ किमीचा हा सागरी सेतू शिवडीपासून चिर्लेमार्गे ‘राष्ट्रीय महामार्ग ४-बी’ला जाऊन मिळेल. प्रकल्पामुळे वाहतुकीची समस्या कमी होण्याबरोबरच संपूर्ण रायगड जिल्हा आणि आसपासचा परिसर आर्थिकदृष्ट्या विकसित होण्यास हातभार लागेल. मुंबई पोर्ट ट्रस्ट, जवाहरलाल नेहरू पोर्ट ट्रस्ट आणि नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळापर्यंतचा प्रवासही सहजशक्य होईल. या जोड रस्त्यामुळे ठाणे-नाशिक, नवी मुंबई, पनवेल-पुणे आणि पुढे दक्षिण भारतापर्यंत जाणाऱ्या प्रवाशांची मोठी सोय होईल. २२ कि.मी.च्या या मार्गाकरिता १७ हजार कोटी रुपये खर्च अपेक्षित आहे. या प्रकल्पासासाठी आवश्यक त्या पर्यावरणविषयक परवानग्या घेण्यात आल्या असून प्रकल्पाविषयीचे आक्षेप जवळपास संपुष्टात आले आहेत. उच्च न्यायालयानेही प्रकल्पास मंजुरी दिली आहे. ‘जायका’ ही जपानची वित्तीय संस्था प्रकल्पास अर्थपुरवठा करणार असून त्यासंबंधीचा करार याच महिन्यात होण्याची अपेक्षा आहे. हा करार झाला की निविदा प्रक्रिया सुरू होऊ नव्या वर्षात प्रकल्पाच्या बांधकामाला सुरुवात होईल.

जलवाहतूक
रस्त्यावरील वाहतुकीची कोंडी आणि लोकलसेवेवरील वाढता ताण कमी करण्याकरिता मेट्रो प्रकल्पांची आखणी करण्यात आली आहे. वर्सोवा-घाटकोपर प्रकल्पामुळे मेट्रोचे महत्त्व अधोरेखीत झाले आहे. त्यामुळे मुंबई व परिसरात मेट्रोचे जाळे विणण्याचे काम सुरू आहे. याच जोडीला जलवाहतुकीच्या माध्यमातून सार्वजनिक वाहतुकीचा आणखी एक पर्याय उपलब्ध करून देता येईल का यावरही भर देण्यात आला असून समाधानाची बाब म्हणजे जलवाहतूक शक्य असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. त्या दृष्ट‌किोनातून भाऊचा धक्का-मांडवा-नेरूळ या मार्गावर प्रवासी तसेच वाहनांची वाहतूक करण्याचा प्रकल्प आखण्यात आला आहे. याशिवाय पश्चिम किनारपट्टीवरही जलवाहतुकीचा प्रकल्प आहे. त्यासाठी केंद्र सरकारच्या ‘सागरमाला’ या उपक्रमाअंतर्गत पश्चिम किनारपट्टीवर सहा जेट्टी उभारण्यास लवकरच मंजुरी मिळेल. या प्रकल्पामळे बोरिवली, वसई-विरार, मीरा भाईंदर या पट्ट्यात जलवाहतूक सुरू होईल. त्यामुळे मुंबईतून वसई विरार ते अगदी पालघरपर्यंतचा प्रवास कमी वेळेत होईल. ठाणे जिल्ह्यातून खाडी मार्गे जलवाहतूक करण्याचा प्रस्तावही अंतिम टप्प्यात आहे. ठाणे, कल्याण, डोंबिवली, भिवंडी, असा या जलवाहतुकीचा मार्ग असेल. हा मार्ग पुढे नवी मुंबईपर्यंत विस्तारला जाऊ शकतो.

ठाणे-बोरिवली भुयारी मार्ग
या प्रकल्पामुळे ठाणे ते बोरिवली हे अंतर १५ ते २० मिनिटांत पार करता येईल. एरव्ही हे अंतर पार करण्यासाठी तासापेक्षा जास्त वेळ लागतो. सध्या या प्रकल्पाचा विस्तृत अहवाल तयार करण्याचे काम सुरू आहे.

शिवडी ते एलिफंटा रोप वे
एलिफंटा गुंफांना भेट देणाऱ्या पर्यटकांची संख्या मोठी आहे. या पर्यटकांच्या सोयीसाठी थेट शिवडी ते एलिफंटा रोपवे बांधण्याचा मुंबई पोर्ट ट्रस्टचा प्रस्ताव आहे. सुरक्षेच्या दृष्टीने प्रकल्पाचा आढावा घेतला जात आहे. सुरक्षा व्यवस्थेविषयीचा अहवाल सकारात्मक आल्यास तातडीने प्रकल्प उभारणीस सुरुवात होईल. रोज २० हजार प्रवासी या मार्गाने प्रवास करू शकतील.

सध्या काम सुरू असलेले प्रकल्प

– दहिसर पश्चिम ते डी.एन. नगर व दहिसर पूर्व ते अंधेरी पूर्व या मेट्रो मार्गाच्या कामाला ऑगस्ट महिन्यात सुरुवात झाली आहे. दहिसर पश्चिम ते डी.एन. नगर हा १८.५ कि.मी. लांबीचा एलिव्हेटेड मार्ग असून त्यात १७ स्थानके असतील. या प्रकल्पासाठी ६४१० कोटी रुपये खर्च अपेक्षित आहे.

– दहिसर पूर्व ते अंधेरी पूर्व या मार्गासाठी ६२०८ कोटी रुपये खर्च अपेक्षित आहे. या दोन्ही मार्गांची वैशिष्ट्ये म्हणजे या मार्गांमुळे पश्चिम उपनगरातील वाहतूककोंडी खूपच कमी होईल.

Check Also

१० कोटी मुलींचा विवाह १८ वर्षांआधीच

देशातील आरोग्याची स्थ‌तिी चिंताजनक असून, देशात दरवर्षी सुमारे १० कोटी ३० लाख मुलींचा विवाह त्यांच्या …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *