facebook
Wednesday , March 29 2017
Breaking News
Home / औरंगाबाद / बळीराजावर आभाळमाया

बळीराजावर आभाळमाया

दुष्काळी मराठवाड्यात २०१६मध्ये वरुणराजाने दमदार हजेरी लावल्यानंतर शेती आणि शेतकऱ्यांची स्थिती सुधारत आहे. गेल्या वर्षाच्या तुलनेत २०१६मध्ये शेतकरी आत्महत्यांच्या प्रमाणात घट झाली आहे, मात्र आत्महत्या करणाऱ्या शेतकऱ्यांची संख्या हजारापेक्षा जास्त आहे.
मराठवाड्यात सातत्याने दुष्काळी स्थिती, पाण्याचे दुर्भिक्ष्य यांचा खरीप आणि रब्बी हंगामाला फटका बसत होता. त्यामुळे गेल्या तीन-चार वर्षांत शेतीचे अर्थचक्र थांबल्याची स्थिती होती. त्यामुळे अनेक शेतकऱ्यांना खासगी सावकारापुढे हात पसरावे लागले होते. बँका, सावकार यांचा तगादा आणि ओसाड शेती या कात्रीत सापडल्याने जीवनयात्रा संपविण्याचा मार्ग मराठवाड्यातील शेतकऱ्यांनी पत्करला होता. २०१५मध्ये मराठवाड्यात ११३३ शेतकऱ्यांनी आत्महत्या केल्या होत्या. त्यात गेल्यावर्षी घट झाली आहे. २०१६मध्ये १०५३ शेतकऱ्यांनी आत्महत्या केल्याची सरकार दरबारी नोंद आहे.
मराठवाड्यात कापूस आणि सोयाबीन ही पिके खरीप हंगामात प्रामुख्याने घेतली जातात. जून महिन्यात पावसाने मृगाचा मुहूर्त हुकविल्यावर या पिकांच्या पेरण्यांवर परिणाम होतो. विभागात जून महिन्यात दमदार पाऊस पडत नाही. त्यामुळे दरवेळी कापसाच्या पेरण्या संकटात येतात. जुलै, ऑगस्ट महिन्यांत पावसाने मोठी विश्रांती घेतल्याचा परिणामही शेतीवर होतो. त्याचबरोबर सर्वदूर पाऊस न झाल्यास धरणे, सिंचन प्रकल्प पूर्ण क्षमतेने भरत नाहीत. त्याचबरोबर भूजल पातळीतही समाधानकारक वाढ होत नाही. या सर्वांचा परिणाम कापूस, सोयाबीनच्या उत्पादकतेवर होतो. शेतात केलेली गुंतवणूक हाती लागत नाही. त्यातून शेतकरी देशोधडीला लागतो.
२०१२-१३मध्ये राज्यात मोठा दुष्काळ पडला. या दुष्काळाची तुलना १९७२च्या दुष्काळाशी करण्यात आली. तेव्हापासून आत्महत्यांचे प्रमाण वाढत गेले. २०१३मध्ये २०७ शेतकऱ्यांनी जीवनयात्रा संपविली होती. हे प्रमाण २०१४मध्ये ५७४पर्यंत पोचले. २०१४मध्ये पुन्हा मोठा दुष्काळ पडला आणि आत्महत्या करणाऱ्या शेतकऱ्यांचे प्रमाण दुपटीने वाढले. २०१६मध्ये मराठवाड्यात समाधानकारक पाऊस पडला. त्याचा परिणाम दिसून आला आहे. गेल्या वर्षी १०५३ शेतकऱ्यांनी आत्महत्या केल्याची नोंद आहे. गेल्यावर्षी पहिल्या सहा महिन्यांत ५६८ शेतकऱ्यांनी आत्महत्या केल्या. जुलै तै डिसेंबर यादरम्यान ४८५ शेतकऱ्यांनी जीवनयात्रा संपविली. ऑगस्ट, सप्टेंबरमध्ये अतिवृष्टीचा फटका बसला. त्यामुळे या दोन महिन्यांत आत्महत्यांचे प्रमाण वाढले.

नांदेड, बीडमध्ये सर्वाधिक प्रकरणे
दुष्काळात सर्वाधिक होरपळणाऱ्या बीड, उस्मानाबाद आणि नांदेड जिल्ह्यांत आत्महत्यांची सर्वाधिक प्रकरणांची नोंद झाली आहे. जानेवारी ते डिसेंबर २०१५मध्ये बीड जिल्ह्यात २२२, नांदेड १८०, तर उस्मानाबाद जिल्ह्यातील १६१ शेतकऱ्यांनी मृत्युला कवटाळले.

७० प्रकरणे प्रलंबित
सराकरी समितीने ७०४ प्रकरणांना पात्र, तर २७९ प्रकरणांना अपात्र ठरविले. आत्महत्यांची ७० प्रकरणे चौकशीसाठी प्रल‌ंबित आहेत. काही शेतकऱ्यांनी वर्षभरापूर्वीच पीक कर्ज घेतले आहे. काहींचा शवविच्छेदन अहवाल समितीला प्राप्त झाला नाही, तर काही शेतकऱ्यांच्या नावावर पीक कर्ज नसल्याने त्यांना अपात्र ठरविण्यात आले आहे.

जिल्हानिहाय आत्महत्यांची संख्या
जिल्हा……….आत्महत्या
औरंगाबाद……..१५१
जालना………….७६
परभणी…………९८
हिंगोली…………४९
नांदेड…………..१८०
बीड…………….२२२
लातूर…………..११६
उस्मानाबाद……१६१
एकूण………….१०५३
(आकडेवारी २०१६मधील)

Check Also

गोवंश हत्याबंदीला सुप्रीम कोर्टात आव्हान

गोवंश हत्याबंदी दुरुस्ती कायदा रद्द करण्याबाबतची जनहित याचिका मुंबई हायकोर्टाच्या औरंगाबाद खंडपीठाने फेटाळली होती. या …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *